مصرف شیر و لبنیات پاستوریزه کمچرب؛ انتخابی ایمن برای سلامت
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی نیشابور با تأکید بر ضرورت مصرف شیر و فرآوردههای لبنی پاستوریزه و کمچرب، نسبت به مخاطرات مصرف لبنیات غیرپاستوریزه و سنتی هشدار داد و گفت: شیر خام میتواند حاوی عوامل بیماریزای خطرناکی باشد که سلامت افراد، بهویژه گروههای آسیبپذیر، را تهدید میکند.
به گزارش روابط عمومی معاونت غذا و دارو دانشگاه، دکتر نسرین خارقانی مقدم اظهار کرد: شیر و فرآوردههای لبنی از مواد غذایی ارزشمند و تأمینکننده بخشی از نیازهای تغذیهای بدن هستند، اما مصرف شیر غیرپاستوریزه و فرآوردههای سنتی میتواند این فواید را تحتالشعاع قرار داده و افراد را در معرض عوامل بیماریزا و مسمومیتهای غذایی قرار دهد.
وی افزود: شیر خام ممکن است حاوی میکروارگانیسمهای بیماریزایی از جمله سالمونلا، اشرشیاکلی، لیستریا و کمپیلوباکتر باشد که میتوانند موجب بروز عفونتها و مسمومیتهای شدید غذایی شوند. کودکان، سالمندان، زنان باردار، بیماران مبتلا به دیابت، سرطان و ایدز و همچنین دریافتکنندگان پیوند اعضا، از گروههایی هستند که در برابر این عوامل، آسیبپذیری بیشتری دارند.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی نیشابور ادامه داد: شیر و لبنیات علاوه بر نقش مهم در تأمین پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی، از مهمترین منابع کلسیم و فسفر مورد نیاز بدن به شمار میروند و مصرف مناسب آنها در حفظ سلامت استخوانها و دندانها اهمیت دارد.
وی تصریح کرد: دریافت ناکافی لبنیات میتواند در کودکان و نوجوانان با اختلال رشد و کوتاهی قد و در بزرگسالی و سالمندی با افزایش خطر پوکی استخوان همراه باشد؛ بنابراین توجه به مصرف کافی و انتخاب نوع مناسب فرآوردههای لبنی باید در الگوی غذایی خانوادهها مورد توجه قرار گیرد.
مهندس الهه کارگزار رئیس اداره آزمایشگاه معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور نیز با اشاره به اهمیت فرآیند پاستوریزاسیون گفت: این فرآیند حرارتی با از بین بردن عوامل بیماریزای موجود در شیر، ایمنی محصول را افزایش داده و احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند لیستروزیس، تب تیفوئید، بروسلوز (تب مالت)، سل و دیفتری را کاهش میدهد.
وی افزود: پاستوریزاسیون ضمن افزایش ایمنی و ماندگاری شیر، تغییر قابلتوجهی در ارزش تغذیهای آن ایجاد نمیکند و تأثیر آن بر قابلیت هضم و خواص تغذیهای شیر نیز بسیار ناچیز است. همچنین این فرآیند تأثیر منفی بر املاح و مواد معدنی شیر ندارد.
مهندس کارگزار با اشاره به تغییرات احتمالی برخی ویتامینها در فرآیند پاستوریزاسیون اظهار کرد: حرارت ممکن است موجب کاهش جزئی برخی ویتامینهای حساس به حرارت و محلول در آب، از جمله ویتامینهای B2، B12، B9 و C شود، اما شیر پاستوریزه همچنان منبع مناسبی از ریبوفلاوین و سایر مواد مغذی محسوب میشود.
رئیس اداره آزمایشگاه معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور همچنین بر اهمیت انتخاب لبنیات کمچرب تأکید کرد و گفت: بخش قابلتوجهی از چربی شیر را اسیدهای چرب اشباع تشکیل میدهند و مصرف بیش از حد این چربیها با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی ارتباط دارد؛ از این رو، انتخاب شیر و فرآوردههای لبنی پاستوریزه و کمچرب میتواند گزینه مناسبتری برای مصرف روزانه باشد.
وی خاطرنشان کرد: مصرف متعادل شیر و لبنیات پاستوریزه و کمچرب، در کنار رعایت یک الگوی غذایی سالم، میتواند ضمن تأمین بخشی از نیازهای تغذیهای بدن، در حفظ سلامت و پیشگیری از برخی بیماریهای مزمن و عفونی مؤثر باشد.